{"id":1164,"date":"2020-12-01T18:48:10","date_gmt":"2020-12-01T17:48:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/?p=1164"},"modified":"2020-12-01T18:48:10","modified_gmt":"2020-12-01T17:48:10","slug":"zastita-fajlova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/2020\/12\/01\/zastita-fajlova\/","title":{"rendered":"Za\u0161tita fajlova"},"content":{"rendered":"\n

Fajlovi su namjenjeni za trajno \u010duvanje podataka. Za uspe\u0161nu upotrebu podataka neophodna je za\u0161tita fajlova, koja obezbije\u0111uje da podaci, sadr\u017eani u fajlu, ne\u0107e biti izmjenjeni bez znanja i saglasnosti njihovog vlasnika, odnosno, koja obezbije\u0111uje da podatke, sadr\u017eane u fajlu jednog korisnika, bez njegove dozvole drugi korisnici ne mogu da koriste.<\/p>\n\n\n\n

Podaci, sadr\u017eani u fajlu, ostaju neizmjenjeni, ako se onemogu\u0107i pristup fajlu i radi pisanja <\/strong>(radi izmjene njegovog sadr\u017eaja). <\/p>\n\n\n\n

Tako\u0111e, podaci, sadr\u017eani u datoteci, ne mogu biti kori\u0161\u0107eni, ako se onemogu\u0107i pristup datoteci, radi \u010ditanja <\/strong>(radi preuzimanja njenog sadr\u017eaja). <\/p>\n\n\n\n

Na ovaj na\u010din uvedeno pravo pisanja i pravo \u010ditanja datoteke omogu\u0107uju da se za svakog korisnika jednostavno ustanovi koja vrsta upravljanja datotekom mu je dozvoljena, a koja ne. Tako, korisniku, koji ne posjeduje pravo pisanja datoteke, nisu dozvoljena upravljanja datotekom, koja izazivaju izmjenu njenog sadr\u017eaja.<\/p>\n\n\n\n

Ili, korisniku, koji ne posjeduje pravo \u010ditanja datoteke, nisu dozvoljena upravljanja datotekom, koja zahtijevaju preuzimanje njenog sadr\u017eaja. <\/p>\n\n\n\n

Za izvr\u0161ne datoteke <\/strong>uskra\u0107ivanje prava \u010ditanja je prestrogo, jer spre\u010dava ne samo neovla\u0161teno uzimanje tu\u0111eg izvr\u0161nog programa, nego i njegovo izvr\u0161avanje. Zato je uputno, radi izvr\u0161nih datoteka, uvesti posebno pravo izvr\u0161avanja programa, sadr\u017eanih u izvr\u0161nim datotekama. Zahvaljuju\u0107i posjedovanju ovog prava, korisnik mo\u017ee da pokrene izvr\u0161avanje programa, sadr\u017eanog u izvr\u0161noj datoteci, i onda kada nema pravo njenog \u010ditanja.<\/p>\n\n\n\n

Pravo \u010ditanja, pravo pisanja i pravo izvr\u0161avanja datoteke <\/strong>predstavljaju tri prava pristupa datotekama, na osnovu kojih se za svakog korisnika utvr\u0111uje koje vrste upravljanja datotekom su mu dopu\u0161tene. <\/p>\n\n\n\n

Da se za svaku datoteku ne bi evidentirala prava pristupa za svakog korisika pojedina\u010dno, uputno je sve korisnike razvrstati u klase i za svaku od njih vezati pomenua prava pristupa.<\/p>\n\n\n\n

Iskustvo pokazuje da su dovoljne tri klase korisnika. Jednoj pripada vlasnik datoteke<\/strong>, drugoj njegovi saradnici<\/strong>, a tre\u0107oj ostali korisnici<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Nakon razvrstavanja korisnika u tri klase, evidentiranje prava pristupa datotekama omogu\u0107uje matrica za\u0161tite (protection matrix<\/em>) koja ima tri kolone (po jedna za svaku klasu korisnika) i onoliko redova koliko ima datoteka. <\/p>\n\n\n\n

U presjeku svakog reda i svake kolone matrice za\u0161tite navode se prava pristupa datoteci iz datog reda za korisnike koji pripadaju klasi iz date kolone. Na slici je prikazan primjer matrice za\u0161tite.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Matrica za\u0161tite<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fajlovi su namjenjeni za trajno \u010duvanje podataka. Za uspe\u0161nu upotrebu podataka neophodna je za\u0161tita fajlova, koja obezbije\u0111uje da podaci, sadr\u017eani u fajlu, ne\u0107e biti izmjenjeni bez znanja i saglasnosti njihovog vlasnika, odnosno, koja obezbije\u0111uje da podatke, sadr\u017eane u fajlu jednog korisnika, bez njegove dozvole drugi korisnici ne mogu da koriste. Podaci, sadr\u017eani u fajlu, ostaju…
Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1164","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-20"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1164"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1166,"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1164\/revisions\/1166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ssntb.org\/mirozaric\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}